Zarządzanie kryzysowe

Dobrze przepracowany kryzys potrafi stać się impulsem do trwałej zmiany i wzrostu.

Firma to złożony organizm. Co jakiś czas pojawiają się w nim sytuacje nieprzewidziane – spowodowane czynnikami wewnętrznymi lub zewnętrznymi – które prowadzą do stanu kryzysowego. Nawet najlepiej zarządzane przedsiębiorstwo nie jest w stanie całkowicie uniknąć takich zdarzeń. Często jeden problem wywołuje efekt domina i powoduje lawinę strat.

Utrata aktywów trwałych jest bolesna i odczuwalna natychmiast. Jeszcze groźniejsze są szkody w aktywach niematerialnych – jak reputacja czy zaufanie klientów – których koszt objawia się z opóźnieniem, lecz potrafi być druzgocący.

Najwięcej strat organizacja ponosi na początku kryzysu – wtedy, gdy ignoruje sygnały ostrzegawcze i zbyt długo tkwi w przekonaniu, że „to tylko przejściowy problem”. Zwlekanie z reakcją pogłębia szkody, a niekiedy prowadzi do sytuacji nieodwracalnych – z utratą płynności, reputacji, a nawet bankructwem.

Paradoksalnie to właśnie kryzys obnaża słabości organizacji – te same, które wcześniej były niewidoczne lub ignorowane. Odpowiednio poprowadzona reakcja pozwala je zaadresować, wyciągnąć lekcje i zbudować silniejszy fundament na przyszłość. W języku chińskim słowo „kryzys” składa się z dwóch znaków – jeden oznacza zagrożenie, drugi – początek nowej drogi.

Składniki skutecznego zarządzania kryzysowego

Choć każdy kryzys jest inny, istnieje zestaw powtarzalnych kroków, które pomagają odzyskać kontrolę nad sytuacją:

  • Błyskawiczna diagnoza sytuacji i identyfikacja przyczyn zagrożenia;
  • Powołanie sztabu kryzysowego i jasny podział ról;
  • Określenie wpływu kryzysu na organizację oraz przełączenie jej w tryb kryzysowy;
  • Identyfikacja zasobów kluczowych dla przetrwania – co należy chronić bez względu na wszystko;
  • Ustalenie zasad komunikacji: kto, co, komu i jakimi kanałami komunikuje – wewnętrznie i na zewnątrz.

Fundusze

Twój ból:

  • Zarząd, który dobrze radził sobie w sprzyjających warunkach, nie ma niestety doświadczenia w zarządzaniu kryzysem. Potrzebuje wsparcia, by nie działać po omacku.
  • Obawiamy się, że obecny kryzys rozleje się na inne obszary działalności – blokując kluczowe funkcje operacyjne. Niezbędne jest niezależne spojrzenie na sytuację.
  • W firmie mamy do czynienia z wieloma pożarami naraz. Brakuje zasobów, by skutecznie je ugasić, a jednocześnie zadbać o komunikację z kluczowymi interesariuszami – właścicielami, pracownikami, bankami czy kontrahentami.

Nasza terapia:

  • Błyskawicznie diagnozujemy sytuację, wskazujemy zagrożenia i identyfikujemy punkty zapalne – po to, by zatrzymać eskalację zniszczeń.
  • Natychmiast powołujemy sztab kryzysowy – z oceną ryzyk, identyfikacją dostępnych zasobów, planem działań oraz – w razie potrzeby – objęciem roli tymczasowego Managera Kryzysowego.
  • Przygotowujemy i wdrażamy kompleksowy plan antykryzysowy – uwzględniający nie tylko działania operacyjne, ale również transparentną i spójną komunikację z interesariuszami.

Przedsiębiorcy

Twój ból:

  • Nigdy nie doświadczyłem czegoś podobnego. Kryzys nas zaskoczył. Jak uratować firmę, którą budowałem latami i ochronić jej wizerunek?
  • Obawiam się, że dojdzie do eskalacji kryzysu na inne obszary i sytuacja stanie się dużo poważniejsza. Nie mam zasobów, aby ogarnąć wszystkie pożary w firmie.
  • Jak utrzymać wysokie morale i mobilizację załogi, aby zminimalizować szkody i jak najszybciej powrócić do normalności?

Nasza terapia:

  • Szybka diagnoza sytuacji i identyfikacja sposobu na zatrzymanie zniszczeń.
  • Natychmiastowe powołanie sztabu kryzysowego, w celu odzyskania kontroli nad sytuacją, oceny ryzyka, identyfikacji zasobów, opracowania planu działań i ochrony reputacji z opcjonalnym objęciem roli managera kryzysowego.
  • Opracowanie i wdrożenie planu antykryzysowego uwzględniającego politykę informacyjną, w szczególności nakierowaną na podniesienie morale zespołu.

Duże firmy i korporacje

Twój ból:

  • Nigdy wcześniej nie mierzyliśmy się z taką sytuacją. Kryzys przyszedł zaskakująco nagle i obnażył brak przygotowanych scenariuszy działania.
  • Obawiamy się, że sytuacja wymknie się spod kontroli i rozleje na kolejne obszary firmy. Nie mamy wystarczających zasobów, by jednocześnie gasić wszystkie pożary w organizacji.
  • Jak utrzymać morale i zaangażowanie zespołu, by ograniczyć straty i jak najszybciej przywrócić normalne funkcjonowanie firmy?

Nasza terapia:

  • Przeprowadzenie szybkiej i trafnej diagnozy sytuacji oraz wskazanie działań, które błyskawicznie zatrzymają eskalację problemów.
  • Powołujemy Sztab Antykryzysowy, z możliwością objęcia przez nas roli tymczasowego managera kryzysowego – aby odciążyć zarząd i przywrócić kontrolę.
  • Opracowujemy i wdrażamy plan wyjścia z kryzysu – zorientowanego na mobilizację zespołu, minimalizację strat i szybkie przywrócenie stabilności.

Sieci handlowe

Twój ból:

  • Problemy u jednego z naszych kluczowych dostawców powodują brak dostępności wielu indeksów produktowych. To przekłada się na niezadowolenie klientów i odpływ do konkurencyjnych sieci.
  • Jeden błąd ludzki wywołał falę skarg i naruszył zaufanie klientów. Brakuje nam mechanizmów, które zabezpieczają firmę przed powtarzaniem takich sytuacji.
  • W kilku lokalizacjach obserwujemy wzrost przestępczości i agresywnych zachowań. Nasi pracownicy nie chcą tam pracować, bo czują się zagrożeni – a my nie możemy ich za to winić.

Nasza terapia:

  • Opracowujemy i wdrażamy politykę zakupową skoncentrowaną na zapewnieniu ciągłości dostaw najważniejszych produktów – z oceną ryzyka i planami awaryjnymi.
  • Wdrażamy sformalizowany proces zatwierdzania decyzji, które wpływają bezpośrednio na doświadczenie klienta – by zminimalizować ryzyko błędów o dużych konsekwencjach wizerunkowych.
  • Opracowujemy i wdrażamy mechanizmy zwiększające bezpieczeństwo pracowników w trudnych lokalizacjach – z udziałem ekspertów ds. ryzyka, szkoleń i partnerstw z odpowiednimi służbami.

Firmy doradcze

Twój ból:

  • Potrzebujemy doświadczonego menedżera – praktyka, który potrafi działać w sytuacjach wymykających się znanym schematom i nie boi się podejmować decyzji w warunkach niepewności.
  • Nie mamy doświadczenia operacyjnego lub ograniczają nas wewnętrzne regulacje – dlatego nie możemy samodzielnie zaangażować się w zarządzanie kryzysem.
  • Brakuje nam wiedzy i kompetencji w konkretnej branży lub obszarze, co utrudnia zarówno przekonanie klienta do naszej propozycji, jak i skuteczne poprowadzenie projektu.

Nasza terapia:

  • Oddelegowanie doświadczonego COO – praktyka, który przeprowadzi firmę przez trudny okres.
  • Przejmujemy rolę lidera zarządzania kryzysowego w celu zażegnania trudnej sytuacji.
  • Wzmacniamy zespół ofertowy doświadczonymi ekspertami branżowymi lub funkcjonalnymi – by zwiększyć szansę na pozyskanie projektu.

Banki

Twój ból:

  • Kryzys u kredytobiorcy może zagrozić jego płynności. Zwłaszcza w przypadku uruchomienia efektu domina – może wpłynąć na cały łańcuch powiązań i w rezultacie zagrozić brakiem spłaty naszego kredytu.
  • Mamy do czynienia z sytuacją kryzysową w całym sektorze, w którym posiadamy istotną ekspozycję kredytową. Ryzyko branży zagraża znaczącej części naszego portfela.
  • Bank znalazł się w centrum kryzysu reputacyjnego. Wyciekły dane lub pojawiły się plotki o problemach z wypłatami. Klienci zaczynają wypłacać środki, tworzą się kolejki – sytuacja może szybko wymknąć się spod kontroli.

Nasza terapia:

  • Szybko diagnozujemy sytuację u kredytobiorcy – oceniamy skalę zagrożenia, wskazujemy możliwe działania stabilizujące i natychmiast wdrażamy środki zaradcze.
  • Analizujemy standing finansowy kredytobiorcy wraz z oceną jego zdolności operacyjnej do obsługi kredytu w nadchodzących kwartałach.
  • Opracowujemy i wdrażamy plan komunikacji z klientami banku – by zapobiec eskalacji kryzysu, zminimalizować ryzyko paniki i ograniczyć odpływ depozytów.

Obligatariusze

Twój ból:

  • Kryzys u emitenta może szybko przełożyć się na problemy z płynnością i zdolnością do obsługi obligacji – zwłaszcza jeśli uruchomi efekt domina.
  • Cały sektor, w którym mamy istotną ekspozycję, znajduje się w kryzysie. Obserwujemy narastające ryzyko dla istotnej części naszego portfela obligacji.
  • Fundusz zmaga się z kryzysem reputacyjnym. Klienci zaczęli masowo wycofywać środki, co zmusza nas do gwałtownej sprzedaży aktywów i pogłębia problem.

Nasza terapia:

  • Dokonujemy szybkiej i precyzyjnej diagnozy sytuacji finansowej emitenta oraz  operacyjnego potencjału poprawy – wraz z rekomendacją działań naprawczych, które mogą ograniczyć eskalację kryzysu.
  • Weryfikujemy zdolność emitenta do obsługi obligacji w perspektywie najbliższych kwartałów – z uwzględnieniem wpływu otoczenia, ryzyk oraz potencjału naprawczego.
  • Opracowujemy plan komunikacji z inwestorami – by przeciwdziałać panice, przywrócić zaufanie do funduszu, a w rezultacie ograniczyć odpływ środków.

Nasze podejście

Przystępując do zmierzenia się z sytuacją kryzysową kierujemy się kilkoma sprawdzonymi zasadami:

  • Po pierwsze: nie panikujemy!

  • Przestawiamy organizację w „tryb kryzysowy”,

  • Myślimy horyzontem tu i teraz, jak i przyszłością (ochrona reputacji marki; zabezpieczenie na przyszłość),

  • Ustalamy priorytety i podejmujemy szybkie działania,

  • Monitorujemy sytuację i elastycznie reagujemy na zmiany,

  • Wykorzystujemy doświadczenia z wcześniejszych sytuacji kryzysowych.

Kluczowe produkty

Zawsze:

  • minimalizacja zniszczeń (krótkoterminowa)
  • wyjście z kryzysu i powrót do sytuacji zbliżonej do wejściowej (w średnim terminie)
  • wzmocnienie organizacji i odbudowa wiary w zarząd (efekt długoterminowy)

Opcjonalnie:

  • wyciągnięcie lekcji z zaistniałej sytuacji kryzysowej
  • opracowanie i wdrożenia działań zapobiegawczych, aby podobna sytuacja się już nie powtórzyła

Przebieg projektu

Krok I Uświadomienie: mamy do czynienia z sytuacją kryzysową
Krok II Powołanie Sztabu Kryzysowego
Krok III Szybka diagnoza: Jak zapobiec propagacji i zminimalizować zniszczenia
Krok IV Szybkie decyzje, monitoring sytuacji i korygowanie działań
Krok V (opcja) Wyciągnięcie lekcji i wdrożenie działań zapobiegawczych na przyszłość
Krok VI (opcja) Opracowanie, wdrożenie i przetestowanie procedury Zarządzania Kryzysowego

Studia przypadku

15 lutego, 2025

Przeczytasz w 1,5 minuty

Jelfa: Kryzys corhydronowy i pokaz zarządzania w ogniu medialnym

Zamieszanie wokół zamiany leków, wybory samorządowe i presja mediów. Jak nowy zarząd Jelfy zapanował nad kryzysem i odbudował zaufanie rynku? Jesienią 2006 roku, niedługo po przejęciu Jelfy S.A. przez...


Poznaj naszych ekspertów w tym obszarze

Bartosz Marczuk

Partner Zarządzający

Bartosz jest pomysłodawcą, założycielem i partnerem zarządzającym oraz szefem praktyki fundusze private equity.

Posiada blisko 20-letnie doświadczenie w pracy dla spółek portfelowych funduszy private equity oraz blisko 10-letnie doświadczenie w różnych obszarach konsultingu biznesowego. Specjalizuje się w budowie wartości spółek produkcyjnych. Jego ekspertyza obejmuje m.in. opracowanie zwycięskich strategii rozwoju, przygotowanie firm do sprzedaży, opracowanie i wdrażanie programów naprawczych, przeglądy due diligence przed nabyciem firm, przeglądy operacyjne i wzmacnianie doskonałości operacyjnej oraz zarządzanie kryzysowe. Za sprzedaż Anwisu do inwestora branżowego nominowany do tytułu Deal of a Year w 2020 roku.

Sławomir Nitek

Partner Współzarządzający

Sławek jest partnerem współzarządzającym oraz szefem praktyki handel detaliczny.
Posiada ponad trzy dekady doświadczenia zawodowego w zarządzaniu z sukcesami szybką i rentowną ekspansją sieci handlowych w regionie CEE oraz prowadzeniem lokalnego oddziału międzynarodowej firmy doradczej w Polsce. Jego ekspertyza obejmuje m.in. opracowanie zwycięskich strategii lokalnego rozwoju, opracowanie strategii omnichannelowych, przygotowanie planów sukcesji, integrację po akwizycji, a także przeglądy operacyjne i wzmacnianie doskonałości operacyjnej. Wyróżnia go osiąganie rezultatów biznesowych poprzez unikalne podejście do współpracowników. W przeszłości laureat konkursu Dyrektor Personalny Roku w Polsce.

Jacek Fotyma

Ekspert

Jacek jest doświadczonym managerem z ponad 20-letnim stażem integrującym doświadczenie finansowe, operacyjne i strategiczne. Nasz najlepszy specjalista od negocjacji. Uważa iż niemalże każda interakcja biznesowa zawiera pewien element negocjacji. Specjalizuje się zarządzaniu kryzysowym, opracowaniu i wdrażaniu programów naprawczych, prowadzeniu przeglądów operacyjnych oraz przeglądów due diligence przed nabyciem firmy, opracowaniu zwycięskiej strategii rozwoju jak też przygotowaniu firm do sprzedaży.

Jacek Kalinowski

Ekspert

Jacek jest doświadczonym managerem z ponad 35-cio letnim doświadczeniem w zarządzaniu operacjami firm i zakładami produkcyjnymi, a ostatnio także innowacyjnymi spółkami inżynierskimi. Posiada doświadczenie w wymagających branżach FMCG czy produkcji OEM-owej.
Rezultaty zapewnia mu umiejętność integracji zespołów wokół celu jaki ma do zrealizowania. Łączy kompetencje w zakresie przywództwa i budowania zespołów, rozwoju organizacji, budowaniu i wdrażaniu strategii opartych o misję, wizję oraz kulturę firmową, a także optymalizacji kosztowej. Specjalizuje się w zarządzaniu kryzysowym, opracowaniu i wdrażaniu programów naprawczych, przeglądach operacyjnych (zarówno przed nabyciem firmy jak i po), integracjach po akwizycji oraz przygotowaniu firm do sprzedaży.

Marek Wójcikowski

Ekspert

Marek posiada ponad 30-letnie doświadczenie w budowaniu wartości firm produkcyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem firm portfelowych funduszy private equity. Buduje wartość firm poprzez rozwój i budowanie kompetencji podległych mu zespołów. Specjalizuje się w opracowaniu i wdrażaniu programów naprawczych, przeglądach operacyjnych oraz wzmacnianiu doskonałości operacyjnej, zarządzaniu kryzysowym, przygotowaniu firm do sprzedaży oraz integracji po akwizycji.

Henryk Pawliczek

Ekspert

Henryk jest doświadczonym managerem w prowadzeniu firm przemysłu ciężkiego, łączącym pragmatyczne podejście z umiejętnościami doradczymi zdobytymi w pierwszych latach kariery.

Posiada ponad 30-letnie doświadczenie zawodowe głównie w prowadzeniu firm zajmujących się obróbką metali oraz telekomunikacyjnych. Jest przekonany, iż prawdziwą wartość managera poznaje się w sytuacjach kryzysowych.  Specjalizuje się w opracowaniu i wdrażaniu programów naprawczych, przeglądach operacyjnych oraz wzmacnianiu doskonałości operacyjnej, zarządzaniu kryzysowym, przygotowaniu firm do sprzedaży oraz integracji po akwizycji.

Gotowy opracować plan zarządzania kryzysowego?

Powiązane produkty